କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬: ଜନବିରୋଧୀ ଓ ନୈରାଶ୍ୟଜନକ – ସିପିଆଇ (ଏମ୍ଏଲ୍) ଲିବରେସନ୍
ଦେଶରେ ବଢୁଥିବା ଅସମାନତା, ବେକାରୀ, ଆୟ ହ୍ରାସ, ଲୋକଙ୍କ କ୍ରୟ ଶକ୍ତି କମିବା ଏବଂ ମାନୁଫ୍ୟାକ୍ଚରିଂ କ୍ଷେତ୍ରର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ମଧ୍ୟରେ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଅପେକ୍ଷା ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ବଜେଟ୍। ଏହି ବଜେଟ୍ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ’ର ଫମ୍ପା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଥିବାବେଳେ ପ୍ରକୃତରେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଜୀବିକା ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଛି।
କୃଷି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା
ଏହି ବଜେଟ୍ କୃଷକ, ଶ୍ରମିକ, ଯୁବକ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣଦେଖା କରିଛି। ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗରିବୀ ଦୂରୀକରଣ ଯୋଜନା ପାଇଁ ବଜେଟ୍ ବରାଦ କମାଇ ଦିଆଯାଇଛି କିମ୍ବା ସ୍ଥିର ରଖାଯାଇଛି।
ପ୍ରମୁଖ ଯୋଜନାରେ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚର ବାସ୍ତବତା (୨୦୨୫-୨୬ ସଂଶୋଧିତ):
PMAY (ସହରାଞ୍ଚଳ): ବଜେଟ୍ ୧୯,୯୭୪ କୋଟି ଥିବାବେଳେ ମାତ୍ର ୭,୫୦୦ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି।
PMAY (ଗ୍ରାମୀଣ): ବଜେଟ୍ ୫୪,୮୩୨ କୋଟି ଥିବାବେଳେ ମାତ୍ର ୩୨,୫୦୦ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି।
ସ୍ଵଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନ: ବଜେଟ୍ ୫,୦୦୦ କୋଟି ବଦଳରେ ମାତ୍ର ୨,୦୦୦ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ।
ଗ୍ରାମ ସଡ଼କ ଯୋଜନା: ୧୯,୦୦୦ କୋଟି ବଦଳରେ ମାତ୍ର ୧୧,୦୦୦ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ।
ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଙ୍କଟ
ସରକାରୀ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଡାକ୍ତର, ନର୍ସ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅଭାବରୁ ଯୁଝୁଥିବା ବେଳେ ସରକାର ଘରୋଇକରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଶିକ୍ଷାକୁ କେବଳ କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତ ପାଇଁ “ଶସ୍ତା ଶ୍ରମିକ” ତିଆରି କରିବାର ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ୫ଟି ନୂଆ ‘ଏଜୁକେସନାଲ୍ ଟାଉନସିପ୍’ ଏବଂ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଲ୍ୟାବ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଗେମିଂ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ପାଇଁ ଶ୍ରମିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।
କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ବିମାତୃକ ମନୋଭାବ
ଚାଷୀଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି, ସର୍ବନିମ୍ନ ସହାୟକ ମୂଲ୍ୟ (MSP) କିମ୍ବା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ବଜେଟ୍ ନୀରବ ଅଛି। କୃଷି ଗବେଷଣା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ପାଣ୍ଠି ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି। ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ AI ବ୍ୟବହାର ନାମରେ କର୍ପୋରେଟ୍ ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି।
ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଏବଂ ପରିବେଶ ବିପଦ
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ‘ଟାରିଫ୍ ଯୁଦ୍ଧ’ ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଥିବା ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ କୌଣସି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ, କ୍ଲାଉଡ୍ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କମ୍ପାନୀଙ୍କୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଛାଡ଼ ଦିଆଯାଉଛି, ଯାହା ଭୂତଳ ଜଳ ହ୍ରାସ ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ସାଜିବ।
ଅର୍ଥନୈତିକ ବୈଷମ୍ୟ
ବଜେଟର ଆକାର ୫୩.୪୭ ଲକ୍ଷ କୋଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି (ମାତ୍ର ୫.୬%), ଯାହା ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ତୁଳନାରେ କମ୍। ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କେବଳ ସୁଧ ପରିଶୋଧରେ ଚାଲିଯିବ। ଧନୀ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ମାନଙ୍କୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଛାଡ଼ ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ଜାରି ରହିଛି।
ନିଷ୍କର୍ଷ:
ଏହି ବଜେଟ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜନବିରୋଧୀ। ଦେଶକୁ ଏକ ଏମିତି ବଜେଟ୍ ଦରକାର ଥିଲା ଯାହା ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, କୃଷି ଏବଂ ରୋଜଗାରର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବ।
