ଉଲ୍ଲାସ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷରତା ଦିଗରେ ଓଡ଼ିଶା
୧୫ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ନିରକ୍ଷରଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର କରିବା ପାଇଁ ଜନଭାଗିଦାରୀଭିତ୍ତିକ ଅଭିଯାନ
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ରୁ ୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାକ୍ଷରତା ପକ୍ଷ ପାଳନ
ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬:
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାକ୍ଷରତା ଦିବସ ଅବସରରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉଲ୍ଲାସ–ନବଭାରତ ସାକ୍ଷରତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ ଓ ଜନଭାଗିଦାରୀଭିତ୍ତିକ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସାକ୍ଷରତା ଓ ସଚେତନତାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚାଲିଛି। ରାଜ୍ୟର ୧୫ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ନିରକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସମାଜର ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବା ଏହି ଅଭିଯାନର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ।
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଫ୍ଲାଗ୍ସିପ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନବଭାରତ ସାକ୍ଷରତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (New India Literacy Programme–NILP) ୨୦୨୨–୨୩ ମସିହାରୁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ULLAS – Understanding of Lifelong Learning for All in Society’ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହା ୧୫ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ନିରକ୍ଷର ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ମୌଳିକ ସାକ୍ଷରତା ଓ ସଂଖ୍ୟାଜ୍ଞାନ ସହିତ ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ଦେବା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପରିକଳ୍ପିତ। (SCERT Odisha)
ଉଲ୍ଲାସର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ପଢ଼ିବା, ଲେଖିବା ଓ ସଂଖ୍ୟାଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ, ସଶକ୍ତ ଓ ସମାଜରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶୀଦାର ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ସହଭାଗିତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଜନଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ନେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। (SCERT Odisha)
ଓଡ଼ିଶାରେ ୯୧.୫୦ ଲକ୍ଷ ନିରକ୍ଷରଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ
୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାୟ ୯୧.୫୦ ଲକ୍ଷ ନିରକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ। ଏହି ବୃହତ୍ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସାକ୍ଷର କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲାସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଏକ ମିଶନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ବିଶେଷ ଭାବେ କେବିକେ ଅଞ୍ଚଳର କୋରାପୁଟ, ନବରଙ୍ଗପୁର, ରାୟଗଡ଼ା, ମାଲକାନଗିରି, ଗଜପତି, କଳାହାଣ୍ଡି ଓ ନୂଆପଡ଼ା—ଏହି ୭ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ସାକ୍ଷରତା ଅଭିଯାନକୁ ଅଧିକ ଗତିଶୀଳ କରାଯାଇଛି।
ଉଲ୍ଲାସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅଗ୍ରଗତିରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ସାକ୍ଷର ହୋଇଛନ୍ତି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ **୨୫ ଲକ୍ଷ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ FLNAT (Foundational Literacy and Numeracy Assessment Test)**ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ମୂଲ୍ୟାୟନ ପରୀକ୍ଷା ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ।
ଜନଭାଗିଦାରୀ ହେଉଛି ସଫଳତାର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର
ଓଡ଼ିଶାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଉଲ୍ଲାସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସମଗ୍ର ସମାଜର ସକ୍ରିୟ ସହଭାଗିତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଉଛି।
ଏହି ଅଭିଯାନରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ସଂସ୍ଥା (PRI), ସମୁଦାୟଭିତ୍ତିକ ସଂଗଠନ (CBO), ବେସରକାରୀ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ (NGO), ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଶିକ୍ଷକ, ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କର୍ମୀ, ଆଶା କର୍ମୀ, ଯୁବକ-ଯୁବତୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ସଂଗଠନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ନିରକ୍ଷରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରିବା, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ସହଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ଭୂମିକା ରହିଛି।
ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲାସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସଫଳ ରୂପାୟଣ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ରୁ ୧୪ ‘ସାକ୍ଷରତା ପକ୍ଷ’
ପ୍ରତିବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ ତାରିଖରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାକ୍ଷରତା ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ। ସାକ୍ଷରତାର ଗୁରୁତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ସମାଜରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ନିରକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷାର ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବା ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ରୁ ୧୪, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ସାକ୍ଷରତା ପକ୍ଷ’ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଅବଧିରେ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସାକ୍ଷରତା ସମ୍ପର୍କିତ ସଚେତନତା ସଭା, ଜନସମ୍ପୃକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଶିକ୍ଷାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଭିଯାନ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି।
ନୂତନ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଶିକ୍ଷକ, ଯୁବକ-ଯୁବତୀ ଓ ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ସମୁଦାୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି ଅଭିଯାନରେ ସାମିଲ କରାଯାଇ ସାକ୍ଷରତାକୁ ଏକ ଜନଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି।
ସାକ୍ଷରତାରୁ ସଶକ୍ତିକରଣ
ଉଲ୍ଲାସ କେବଳ ପଢ଼ିବା, ଲେଖିବା ଓ ସଂଖ୍ୟାଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିବାର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ। ଏହା ୧୫ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ନିରକ୍ଷର ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ଶିକ୍ଷା ସହିତ ଯୋଡ଼ି ସଚେତନ, ସଶକ୍ତ ଓ ସମାଜରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶୀଦାର ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବାର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୟାସ।
ସରକାରୀ ବିଭାଗ, ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ, ଜନପ୍ରତିନିଧି, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ, ଶିକ୍ଷକ, ଯୁବ ସମାଜ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କର ସମ୍ମିଳିତ ପ୍ରୟାସରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ଦିଗରେ ଉଲ୍ଲାସ ଏକ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ।
ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିରକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର କରିବା ଏବଂ କେହି ଯେପରି ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗ ଓ ଜନଭାଗିଦାରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ସାକ୍ଷରତାରୁ ସଶକ୍ତିକରଣ—ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷର ଓଡ଼ିଶା ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ।, କୋରାପୁଟ ରୁ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରତିନିଧି ପ୍ରଶାନ୍ତ ଟାକ୍ରୀ ଭଞ୍ଜ ଦୂତ ଖବର
